Jak co roku, w ostatni weekend stycznia, tysiące wielbicieli ptaków w parkach i ogrodach będzie liczyć ptaki. Zebrane obserwacje pomagają ornitologom w bliższym poznaniu sytuacji najczęściej spotykanych zimą gatunków.

Ptakiem Zimowego Ptakoliczenia 2012 jest mazurek, a na spacerach będzie można m.in. nauczyć się jak odróżnić go od wróbla. Poznamy też zwyczaje mazurka: wolontariusze opowiedzą m.in. o tym jak wynajmuje mieszkanie u bociana, jak podkrada nasiona silniejszym dzwońcom i jak szykuje sobie kołdrę na zimę.

„W akcję z roku na rok angażuje się coraz więcej miłośników ptaków, którzy wspierają naukowców w śledzeniu sytuacji gatunków spędzających zimę w miastach i na wsiach. Nieznajomość ptaków i ich zwyczajów nie przeszkadza we wzięciu w niej udziału.” – zachęca do udziału Antoni Marczewski z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, który poprowadzi spacer w warszawskich Łazienkach i w Parku Kultury w Powsinie.

W Zimowym Ptakoliczeniu można wziąć udział nie tylko uczestnicząc w wycieczce, ale także indywidualnie, z rodziną lub przyjaciółmi. Wyniki można przesłać do OTOP wypełniając kartę obserwacji lub wpisując je do prowadzonej przez organizację bazy na stronie www.awibaza.pl (po wcześniejszej rejestracji). Na kartę wpisujemy wszystkie gatunki widziane przez godzinę w przydomowym ogrodzie, na skwerze czy lokalnym parku. Czasem nie trzeba nawet wychodzić na dwór – obserwacje można prowadzić również przez okno, popijając ciepłą herbatę. 

Mazurek – ptak Zimowego Ptakoliczenia 2012

Mazurka najłatwiej pomylić z wróblem, od którego – przy bezpośrednim porównaniu – jest zauważalnie mniejszy. Oba gatunki najłatwiej odróżnić na podstawie upierzenia głowy. U mazurków jej wierzch i boki mają kolor czekoladowo-brązowy, który kontrastuje z bielą policzków. Te ostatnie u wróbli są szare, podobnie jak wierzch głowy. Cechą diagnostyczną mazurka jest czarna plama na policzku – u jego kuzyna nie występuje wcale.

W naszym kraju mazurek jest spotykany na całym obszarze, preferuje krajobraz rolniczy z dużą ilością śródpolnych zadrzewień i zakrzaczeń, chętnie zasiedla też okolice zadrzewionych wsi czy willowe dzielnice na przedmieściach miast. Nieraz gniazduje na skraju lasu, ale zdecydowanie unika terenów położnych w jego głębi. W przeciwieństwie do wróbla unika także zwartej zabudowy miejskiej, choć chętnie gniazduje np. w parkach miejskich (gdzie osiąga najwyższe zagęszczenia) i w ogródkach działkowych. Niekiedy zdarzają się przypadki gniazdowania w bardzo nietypowych miejscach, jak np. kamieniołomy pod Kielcami.

W Polsce, według wyników realizowanego przez OTOP Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych (MPPL), populacja mazurka w latach 2000-2006 odnotowała spadek rzędu 47%. Gatunek ten został zaliczony do gatunków narażonych na wymarcie według kryteriów stosowanych przez IUCN (Światową Unię Ochrony Zasobów Naturalnych).

Patronem medialnym Zimowego Ptakoliczenia 2012 zostało Radio PLUS!