Pisanki –mają swoją historię i tradycję

02-04-2021

Kraszanki, pisanki, drapanki - to tylko niektóre określenia zdobionych jaj. Od wieków pisanki towarzysza katolikom w Wielkanoc, jednak w tradycji miały one zastosowanie w życiu codziennym

Podziel się ze znajomymi
Pisanki Wielkanocne mają swoja historię
Pisanki Wielkanocne mają swoja historię | pixabay.com
Od wieków pisanki towarzysza katolikom w Wielkanoc, jednak w tradycji miały one zastosowanie w życiu codziennym. "Były przyozdabiane symbolami. Nie były dekoracją. Miały odstraszać złe moce, stać na straży domostw, szczęścia i zdrowia ich mieszkańców" - mówi prof. Katarzyna Smyk z Instytutu Nauk o Kulturze UMCS .

W dawnej tradycji zdobienie pisanek było zarezerwowane wyłącznie dla kobiet. Panowie musieli trzymać się z dala, zarówno od nich, jak i od izby, w której były malowane. Naukowcy i znawcy tematu zachęcają do poszukiwania informacji i starych zapisków na temat pisanek a także legend z nimi związanymi. „Na Lubelszczyźnie mamy kilka bardzo starych takich zapisków o pisankach” - dodaje prof. K. Smyk.

Na ziemiach polskich najstarsze pisanki, pochodzące z końca X wieku, odnaleziono podczas wykopalisk archeologicznych w pozostałościach grodu na opolskiej wyspie Ostrówek.W późniejszych wiekach tradycja zdobienia jaj przybierała różne formy. Do pierwszych sposobów zdobienia należała metoda batikowa. Wzór rysowano na nich roztopionym woskiem, a następnie wkładano je do barwnika – łupin cebuli lub ochry, które nadawały im brunatnoczerwoną barwę.

Na wielkanocnych stołach znajdowały się również oklejanki zdobione płatkami bzu, kawałkami kolorowego papieru czy tkaniny. Jajka wyklejane wycinankami z papieru były szczególnie popularne w okolicach Łowicza.

W tradycji chrześcijańskiej zdobione jajka symbolizują zmartwychwstanie Chrystusa. Obecnie pisanki są symbolem rodzącej się do życia przyrody i nadziei na zmartwychwstanie Chrystusa.

Autor: Małgorzata Oroń
prof. Katarzyna Smyk, Legendy związane z historią pojawienia się pisanek
prof. Katarzyna Smyk, Symbolika i znaczenie wielkanocnych pisanek

Komentarze


Na antenie Radia Plus

Wybierz miasto