Julian Fałat namalował pejzaż Cmentarz Montmartre w Paryżu podczas swojego kilkumiesięcznego pobytu w stolicy Francji Paryżu, wiosną 1893 roku. Jest to najlepszy pejzaż miejski w twórczości tego artysty. Tematem impresjonistycznego, skąpanego w przymglonym świetle (z błękitnymi cieniami typowymi dla Fałata) obrazu, jest natura: barwne jesienne drzewa kontrastują z geometrycznymi nagrobkami i budynkami w tle. Fałat nigdy nie powtórzył już tego tematu, ani też nie stworzył repliki tej pracy. Po raz pierwszy obraz ten był wystawiony jako Cmentarz w Paryżu w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w 1896 roku. Wiemy, że ten obraz był w rękach prywatnych. Udało się go odzyskać. Teraz będzie musiał przejść badania konserwatorskie, żebyśmy wiedzieli w jakim jest stanie. Później trafi na ekspozycję do Muzeum Narodowego w Krakowie i każdy będzie mógł go zobaczyć - mówi Andrzej Szczerski dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie. Erazm Barącz naczelnik Żup Wielickich i ceniony kolekcjoner zakupił tę pracę – prawdopodobnie po wystawie w TPSP – w roku 1897. Wraz z przejściem na emeryturę Barącz postanowił przekazać swoje zbiory Muzeum Narodowemu w Krakowie, w tym także Cmentarz Montmartre w Paryżu autorstwa Fałata. 25 czerwca 1940 roku obraz został zarekwirowany przez Niemców do biur Generalnego Gubernatora. Nigdy już nie powrócił do MNK. Figurował w wykazie strat wojennych Muzeum Narodowego w Krakowie. Akwarela została odnaleziona w Muzeum Narodowym w Warszawie i zostanie przebadana w pracowni konserwatorskiej MNK, a po kilku miesiącach prac trafi do Gabinetu Grafiki i Rysunku w naszym muzeum - mówi Janina Skorupska-Szarlej kustosz Muzeum Narodowego w Krakowie. W latach 2018 -2019 w ramach Programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizowany był w MNK projekt Straty wojenne MNK i Kolekcji Książąt Czartoryskich – digitalizacja posiadanej i odnalezionej dokumentacji wizualnej, którego celem było odszukanie możliwie jak największej liczby wizerunków obiektów znajdujących się na liście strat wojennych.
Po 80 latach obraz autorstwa Juliana Fałata wrócił do Muzeum Narodowego w Krakowie
2020-10-02
14:08
W czasie II Wojny Światowej dzieło zostało skradzione przez Niemców, później trafiło do prywatnej kolekcji. Akwarelę odnaleziono w Muzeum Narodowym w Warszawie, teraz powróciła do Krakowa.
Posłuchaj materiału Dominiki Baraniec