Lublin: Zdemontowano pomnik ks. Idziego Radziszewskiego – założyciela KUL

Pomnik przez ostatnie cztery lata stał na skwerze im. abp. Józefa Życińskiego w centrum miasta, nieopodal kampusu Głównego KUL. Stanowisko metropolity przekazał dzisiaj rano ksiądz dr Adam Jaszcz, kanclerz Kurii Metropolitalnej w Lublinie.

Decyzja o przeniesieniu pomnika księdza Idziego Radziszewskiego została podjęta nie tylko bez wcześniejszej konsultacji, ale także bez zgody księdza Arcybiskupa i pomimo wyraźnego sprzeciwu, który wyraził, gdy dowiedział się o takich planach – mówi ks dr. Adam Jaszcz, kanclerz Kurii Metropolitalnej w Lublinie.

Kolegium Rektorów KUL komentuje podjętą decyzję przez władze uczelni publikując na stronie internetowej Uniwersytetu specjalne oświadczenie.

Pomnik ks. Radziszewskiego został zdemontowany w celu przeniesienia go w bardziej wyeksponowane i godne miejsce. Rektor podjął taką decyzję po petycjach i głosach płynących ze środowiska uniwersytetu, z różnego rodzaju fundacji i ze strony gremiów studenckich, które obserwowały funkcjonowanie tego pomnika w przestrzeni publicznej. Teren ten, szczególnie wokół pomnika, nie był należycie zagospodarowany. Rektor podjął decyzję, aby ten pomnik ostatecznie przenieść na teren szeroko rozumianego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego – wyjaśnia w rozmowie z Radiem Plus dr hab. Robert Szwed, rzecznik prasowy KUL.

Pomnik stał w pobliżu Centrum Spotkania Kultur w Lublinie na skwerze abpa. J. Życińskiego. Przebieg procedury zmiany miejsca ustawienia pomnika wyznacza ustawa Prawo budowlane.

Aby móc starać się o rozbiórkę i w efekcie przeniesienie pomnika, wnioskodawca musiał wykazać między innymi, że ma prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane. Teren jest własnością Miasta Lublin. Na początku sierpnia otrzymaliśmy wniosek od uczelni o wydanie zgody właścicielskiej w zakresie dysponowania nieruchomością na cele budowlane związane z planami inwestycyjnymi uczelni i przeniesieniem pomnika do nowej lokalizacji. We wrześniu wydano zgodę w tym zakresie - mówi Justyna Góźdź z lubelskiego ratusza.

Zaś wniosek w zakresie rozbiórki pomnika ks. I. Radziszewskiego wpłynął do lubelskiego ratusza pod koniec października.

Zawierał m.in. wymagane zgody służb konserwatorskich i Fundacji Rozwoju KUL, będącej właścicielem pomnika. O wszczęciu postępowania administracyjnego powiadomiono strony, a decyzją z 14 listopada wydano pozwolenie na rozbiórkę – dodaje J. Góźdź.

Kanclerza lubelskiej kurii w swoim oświadczeniu podkreśla także, że zgodnie z obowiązującym statutem Wielki Kanclerz reprezentuje Stolicę Apostolską i inne władze kościelne wobec uniwersytetu, a także uniwersytet wobec Stolicy Apostolskiej.

A w sprawach szczególnej wagi także wobec władz państwowych. Podjęcie tak ważnej decyzji, wbrew wyraźnemu stanowisku Wielkiego Kanclerza, należy uznać za wysoce niepokojące. Ksiądz Arcybiskup podtrzymuje stanowisko, że pomnik ks. Idziego Radziszewskiego powinien pozostać na dotychczasowym miejscu – wyjaśnia ks. A. Jaszcz.

Kolegium Rektorów KUL, komentując powołanie się na statut uczelni przez kanclerza kurii, twierdzi, że rektor KUL miał swobodę podjęcia takiej decyzji.

Rektor uzyskał niezbędne pozwolenie z władz miasta na przeniesienie pomnika. Mamy prerogatywy wynikające z ustawy o szkolnictwie wyższym, mamy statut Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które mówią wyraźnie, że w sprawach np. zagospodarowania przestrzennego, w tym zakresie decyzje podejmuje rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wielki Kanclerz KUL owszem ma także swoje prerogatywy – jednak podjecie decyzji w sprawie pomnika nie wymagało otrzymania zgody od metropolity lubelskiego – dodaje R. Szwed.

Sprzeciw przeciwko zdemontowaniu pomnika wyrażają także wszyscy lubelscy biskupi pomocniczy, a także biskupi seniorzy. Zdaniem abpa. S. Budzika oraz kanclerza kurii, Miasto Lublin bardzo wiele zawdzięcza księdzu Radziszewski, założycielowi pierwszego uniwersytetu w mieście.

To właśnie także dzięki niemu Lublin jest dzisiaj cenionym ośrodkiem akademickim, miastem wielu uniwersytetów i szkół wyższych. Z tego powodu, zgodnie z decyzją poprzedniego rektora i Wielkiego Kanclerza oraz za zgodą Rady Miasta, pomnik został umieszczony w przestrzeni miejskiej. Warto dodać, że monument sfinansowano ze składek społecznych przeprowadzonych w Polsce i zagranicą – komentuje ks. A. Jaszcz.

Obecnie władze uczelni pracują nad koncepcją umiejscowienia pomnika założyciela na kampusie głównym Uniwersytetu.

Przy Alejach Racławickich,najprawdopodobniej będzie znajdował się pomiędzy budynkiem Transferu Wiedzy a budynkiem Kolegium Norwida bezpośrednio przy wjeździe z Alei Racławickiej – dodaje R. Szwed.

Teraz w miejscu po pomniku założyciela KUL przy Centrum Spotkania Kultur ma zostać postawiony nowy pomnik. Na taką lokalizację Rada Miasta zgodziła się w czerwcu. Pomnik ma upamiętnić postać prezydenta Lecha Kaczyńskiego.

Pomnik ks. Idziego Radziszewskiego, założyciela i pierwszego rektora KUL został odsłonięty 8 grudnia 2018 r., dokładnie w 100-lecie pierwszej inauguracji roku akademickiego na KUL. Rzeźba stanęła na skwerze abp. Józefa Życińskiego, czyli zielonym terenie przyległym do Placu Teatralnego obok Centrum Spotkania Kultur.  Pomnik został usunięty 8 grudnia.