24 grudnia. Dziś Wigilia Bożego Narodzenia

2025-12-24 0:00

W tradycji chrześcijańskiej to dzień poprzedzający Boże Narodzenie i jednocześnie kończący okres adwentu. W Polsce rozpoczyna się wraz z „pierwszą gwiazdką na niebie”. To symboliczne nawiązanie do Gwiazdy Betlejemskiej, która zwiastuje narodziny Jezusa. Według Biblii- na wschodniej stronie nieba ujrzeli ją Trzej Królowie.

Wigilia
Autor: Przykuta/wikimedia commons/ CC BY-SA 2.0

Wigilijną Wieczerzę, jak każe obyczaj, postną, rozpoczynamy modlitwą i czytaniem fragmentu Ewangelii Mateusza, Łukasza lub Jana w części dotyczącej narodzin Jezusa. Potem wzajemnie przełamujemy się opłatkiem, jednocześnie składając sobie życzenia. Na stole przykrytym białym obrusem z wiązką sianka pod spodem, stawia się o jedno nakrycie więcej, niż wynosi liczba domowników. Dodatkowe miejsce przy stole wigilijnym przeznaczone jest dla niezapowiedzianego gościa.

Gdy w drugiej połowie IV w. Synod w Laodycei zabronił biesiadowania w świątyniach, zwyczaj ten przeniósł się do domów wiernych. W Polsce Wigilię zaczęto obchodzić wkrótce po przyjęciu chrześcijaństwa, chociaż na dobre przyjęła się dopiero w XVIII w. Wigilia (łac. czuwanie) – pierwotnie oznaczała straż nocną i oczekiwanie. To echo starochrześcijańskiego zwyczaju wspólnego spożywania posiłku, zwanego z grecka agape- symbolu braterstwa i miłości między ludźmi. Dawniej w każdą wigilię obowiązywał post. Od 2003 roku- zgodnie z formułą przykazań kościelnych, zatwierdzonych przez Watykańską Kongregację Nauki Wiary - formalnie tego dnia post nie obowiązuje. Ale polscy biskupi apelują by dochować tradycji.

Wieczerza rozpoczyna się od odczytania opisu narodzenia Pańskiego. W Polsce zwykle robi to ojciec rodziny lub najstarszy wiekiem. Potem dzielenie się opłatkiem i  życzenia. Często pod choinką ustawia się żłóbek, dla upamiętnienia narodzenia Pana Jezusa w Betlejem. Pod drzewkiem dla najbliższych czekają prezenty.

W Polsce Wigilia jest świętem rodzinnym. Podobnie obchodzą ją na Litwie, Białorusi, Ukrainie, w Czechach i na Słowacji. Po wieczerzy katolicy udają się na pasterkę. To pamiątka z pierwszych wieków chrześcijaństwa, kiedy nabożeństwa nocne należały do stałej praktyki Kościoła.

Pierwsze Msze św. o północy 24 grudnia sprawowano w Betlejem. W Rzymie zwyczaj ten znany był już za czasów papieża Grzegorza I Wielkiego. Pasterkę odprawiano przy żłóbku Chrystusa w bazylice Matki Bożej Większej. Charakter tej liturgii tłumaczą pierwsze słowa invitatorium, wprowadzenia do Mszy: „Chrystus narodził się nam. Oddajmy mu pokłon".

W tym roku Wigilia jest po raz pierwszy dniem ustawowo wolnym. Przepisy dopuszczają jednak wykonywanie pracy w święta w ściśle określonych przypadkach.

Źródło: ekai