Przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa w czasie swojego wystąpienia w klasztornym lektorium nazwał Skałkę miejscem wyjątkowym „w sercu duchowej i historycznej tożsamości Polski”. Zaznaczył, że Sanktuarium Męczeństwa Świętego Stanisława jest jednym z tych miejsc, które tworzą „kość pamięci narodowej”. – To tutaj od wieków splatają się losy Krakowa i całej Rzeczpospolitej. Tu pielęgnowano ideę polskości w czasach prób i rozdarć, a później wolności odrodzenia – mówił Borysław Czarakcziew dodając, że kościół ojców paulinów na Skałce to nie tylko sanktuarium patrona naszej ojczyzny, ale również Panteon Narodowy, w którym spoczywają „najwybitniejsi synowie polskiej kultury, nauki i ducha”. – Skałka jest miejscem, które uczy nas, że tradycja nie jest ciężarem, ale siłą; że dziedzictwo to nie tylko przeszłość, ale zobowiązanie wobec przyszłości – podkreślał przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.
Borysław Czarakcziew zwrócił uwagę, że w Krakowie od wieków patrzono na zabytki miasta jako na własność całej Polski. – Dla dumy i chwały naszego narodu; utrzymywane i odnawiane. Ta świadomość i odpowiedzialność za spuściznę, należącą do wszystkich Polaków, jest bardzo ważną cząstką tożsamości krakowian i Małopolan – zaznaczył.
Przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa zauważył, że rozpoczynające się prace na Skałce nie tylko przywrócą dawny blask świątyni, ale także zwiększą bezpieczeństwo jej użytkowania, chroniąc ją dla przyszłych pokoleń. – To więcej niż konserwacja, to troska o ciągłość polskiej kultury i duchowości – podkreślił. – Renowacja nie jest jedynie odzyskaniem dawnej świetności, ale także aktem odpowiedzialności, działaniem, które wzmacnia wspólnotę i przywraca wrażliwość na piękno. Odnawiając przestrzeń, odnawiamy również pamięć i wspólne poczucie tożsamości – dodawał Borysław Czarakcziew.
– Niech ta renowacja stanie się nie tylko dziełem konserwatorskim, ale także znakiem naszej troski o wartości, które łączą pamięć, wspólnotę i piękno. Niech będzie symbolem odpowiedzialności i wiary w przyszłość. Przypomnieniem, że dziedzictwo nie jest przeszłością, jest zobowiązaniem wobec przyszłości – mówił przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa, wyrażając nadzieję, że za cztery lata takie samo grona spotka się w odnowionej świątyni, w której „odnowione piękno stanie się świadectwem naszej epoki o trwałość dobra”.
Zbigniew Bogucki, Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej w swoim wystąpieniu nawiązał do ewangelicznego przesłania budowania na skale. – Taką skałą jest Skałka, jest tym miejscem od tysiąca lat. Jest skałą, na której powinniśmy budować, możemy budować i musimy budować, bo to jest wielkie zobowiązanie nie tylko wobec naszego pokolenia, ale tych pokoleń, które przyjdą — naszych dzieci, naszych wnuków, ich dzieci i ich wnuków — mów
Odwołując się do konfliktu wartości z czasów św. Stanisława i króla Bolesława Śmiałego, minister zauważył, że każde pokolenie musi walczyć o wartości. – A żeby walczyć o wartości, trzeba zachować to, co otrzymaliśmy od naszych przodków – mówił szef Kancelarii Prezydenta, dodając, że na Skałce „każdy kamień, każda cegła, każdy drobny kawałek płótna, oddycha polską historią”. – Dzięki temu my też możemy oddychać, możemy żyć. I mówię to nie bez przesady, bo nie da się żyć pełnią życia, jeżeli nie zna się swojej tradycji, nie zna się swojej historii, nie próbuje jej się przenieść w kolejne pokolenia. To jest egzystencja, to nie jest życie. A my chcemy żyć. My Polacy chcemy żyć pełną piersią, chcemy być dumni z naszej wielkiej historii. Ale żeby tak się stało, musimy być odpowiedzialni i musimy tę odpowiedzialność ponieść tak, jak poniosło ją większość pokoleń, które były przed nami – dodawał Zbigniew Bogucki.
Po wystąpieniach przewodniczącego Społecznego Komitetu Ochrony Zabytków Krakowa i szefa Kancelarii Prezydenta nastąpiło przekazanie symbolicznej promesy na kompleksowy remont wnętrza bazyliki paulinów Na Skałce.
– Jako zakon paulinów szczególnie czujemy się odpowiedzialni za to dziedzictwo, jakim jest Skałka i mamy świadomość ciężaru tej odpowiedzialności. A z drugiej strony też wiemy, że sami sobie z tym nie poradzimy, nie udźwigniemy tego ciężaru, utrzymania tego obiektu, jego piękna, przywrócenia jego blasku – mówił wikariusz generalny o. Michał Lukoszek dziękując w imieniu zakonu paulinów zarówno Społecznemu Komitetowi Odnowy Zabytków Krakowa jak i Kancelarii Prezydenta za przyznane środki na remont bazyliki.
Zakres prac remontowych we wnętrzu świątyni zaprezentowali przeor o. Mariusz Tabulski oraz Barbara Ferdek, która przypomniała nazwę zadania: „Odkryj dusze Krakowa — kompleksowa konserwacja wnętrza bazyliki wraz z remontem instalacji elektrycznej kościoła i budynku klasztoru”. Jeśli chodzi o zakres remontu instalacji elektrycznej, to w ramach projektu zrealizowane zostaną oświetlenie, monitoring, nagłośnienie oraz system sygnalizacji pożarowej. Prace konserwatorskie dotyczą polichromii i sztukaterii na ścianach, obiektów kamiennych (płyt epitafijnych, popiersi), niektórych obiektów drewnianych (wyposażenia prezbiterium, drzwi wejściowych do muzeum i zakrystii, stalli czy parapetu chóru). Prace już się rozpoczęły, trwa konserwacja sklepienia. O. Mariusz Tabulski poinformował, że sklepienie rozjaśnią iluminacje.
Będzie to pierwszy w III RP remont konserwatorski bogatego w wystrój wnętrza świątyni na Skałce. Poprzednie prace o podobnej skali miały tam miejsce w latach 70. XX w., jednak na ich ówczesny kształt silny wpływ miał brak wsparcia ze strony władz i konieczność oparcia na środkach własnych zakonu paulinów.
Wartość projektu opiewa na ponad 12,5 mln zł. Blisko 10 mln pochodzi z dofinansowania z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa. Projekt będzie realizowany w latach 2025–2028.
Źródło: Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej
