Turcja. Trzeci dzień papieskiej wizyty

2025-11-30 0:12

Pod znakiem nadziei na pełną jedność chrześcijan upłynął trzeci dzień podróży apostolskiej Leona XIV do Turcji. Papież odwiedził Błękitny Meczet w Stambule, spotkał się ze zwierzchnikami Kościołów i wspólnot chrześcijańskich, odwiedził Patriarchat Ekumeniczny, gdzie podpisał wspólną deklarację z patriarchą Bartłomiejem, na koniec odprawił Mszę św. dla tureckich katolików.

Papież w Turcji

i

Autor: Vatican News/ Youtube

W Błękitnym Meczecie

Bez butów, z rękami ułożonymi wzdłuż ciała i głową uniesioną do góry, wpatrywał się w ponad 21 tys. turkusowych płytek z ceramiki. Papież Leon XIV wszedł dziś rano do Meczetu Sułtana Ahmeda w Stambule. To tak zwany Błękitny Meczet, jeden z najbardziej symbolicznych i sugestywnych obiektów tureckiej metropolii. Jak poinformowało watykańskie Biuro Prasowe, Leon XIV przeżył wizytę „w ciszy, w duchu medytacji i słuchania, z głębokim szacunkiem dla miejsca i dla wiary zgromadzonych tam na modlitwie”.

Spotkanie ze zwierzchnikami Kościołów i wspólnot chrześcijańskich

Z Błękitnego Meczetu papież udał się do syryjskiego kościoła prawosławnego pw. św. Efrema w dzielnicy Yeşilköy. Spotkał się tam prywatnie ze zwierzchnikami i przedstawicielami Kościołów i wspólnot chrześcijańskich. W przemówieniu Leon XIV przypomniał o prymacie ewangelizacji i głoszeniu kerygmatu i o tym, że podziały wśród chrześcijan stanowią przeszkodę dla ich świadectwa. Na koniec „zaprosił wszystkich do wspólnej duchowej podróży wiodącej do Jubileuszu Odkupienia w 2033 roku, z myślą o powrocie do Jerozolimy, do Wieczernika, miejsca Ostatniej Wieczerzy Jezusa z uczniami, gdzie umył im nogi, oraz miejsca Pięćdziesiątnicy. Ta podróż prowadzi do pełnej jedności” – stwierdził, cytując swoje biskupie motto: „In illo uno unum” (W Nim stanowimy jedno).

W prezencie Leon XIV otrzymał pastorał od metropolity Filüksinusa Yusufa Çetina z Kościoła syryjsko-prawosławnego – organizatora spotkania. 

W siedzibie Patriarchatu Konstantynopola: doksologia

Podpisanie wspólnej deklaracji z patriarchą Bartłomiejem, udział w doksologii w katedrze św. Jerzego oraz prywatne spotkanie z honorowym zwierzchnikiem prawosławia złożyły się na wizytę papieża w siedzibie Ekumenicznego Patriarchatu Konstantynopola w Stambule.

Przed katedrą Leon XIV przeszedł przez szpaler prawosławnych duchownych. W drzwiach świątyni powitał go patriarcha Bartłomiej. Razem zapalili świeczki przed ikoną, po czym procesjonalnie udali się przed ikonostas, stając po obu stronach centralnych drzwi – tzw. carskich wrót. Obok papieża zasiedli prawosławni biskupi, a naprzeciw nich, obok patriarchy, kardynałowie i biskupi katoliccy, towarzyszący Leonowi XIV.

W powitaniu Bartłomiej zaznaczył, że przyjmuje papieża z radością, tak jak jego poprzedników, którzy przyczynili się do zbliżenia obu Kościołów siostrzanych poprzez dialog miłości i prawdy. Wskazał, że wyrazem łączącej ich braterskiej miłości był jego udział w inauguracji pontyfikatu Leona XIV, a teraz jest nim pierwsza podróż papieża poza Włochy właśnie do Patriarchatu Ekumenicznego. Przypomniał, że na wczorajsze wspólne obchody 1700. rocznicy Soboru Nicejskiego w İzniku, gdzie odmówione tam Credo było jednym głosem niepodzielonego Kościoła, miał przyjechać papież Franciszek, a po jego śmierci „wypełniliśmy jego obietnicę”. Wyraził nadzieję, że pielgrzymka do Nicei będzie błogosławieństwem dla pontyfikatu Leona XIV, naznaczonego służbą dla jedności chrześcijan. 

Z kolei Leon XIV zapewnił o swoim pragnieniu kontynuowania wysiłków na rzecz jedności chrześcijan. Podziękował Bartłomiejowi za serdeczne przyjęcie oraz za obecność członków Świętego Synodu, duchowieństwa i wiernych podczas wspólnej modlitwy. Nie krył wzruszenia, mając świadomość, że podąża drogą wytyczoną przez swoich poprzedników: Pawła VI, Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka. Wyraził przekonanie, że obecne spotkanie przyczyni się do wzmocnienia obopólnej przyjaźni. Nawiązując do obchodów 1700. rocznicy Soboru Nicejskiego zaznaczył, że stanowią one zachętę, aby dążyć do przywrócenia pełnej komunii między wszystkimi chrześcijanami.

Wspólnie odmówiono po łacinie modlitwę „Ojcze nasz”. Końcową modlitwę rozpoczął po łacinie papież, a dokończył po grecku patriarcha, po czym obaj udzielili błogosławieństwa.

Na doksologii obecny był prawosławny patriarcha Aleksandrii Teodor II.

W siedzibie Patriarchatu Konstantynopola: Wspólna Deklaracja

Z katedry św. Jerzego Leon XIV i Bartłomiej przeszli do pałacu patriarchatu, gdzie podpisali Wspólną Deklarację z okazji 1700. rocznicy Soboru Nicejskiego. Dziękują w niej Bogu za swoje braterskie spotkanie w przeddzień święta św. Andrzeja. Podkreślają swoje niezachwiane zaangażowanie w dialog katolicko-prawosławny, prowadzony w miłości i prawdzie, aby przywrócić pełną komunię między Kościołami. Przypominają, że mimo istniejących przeszkód, chrześcijan łączy wspólna wiara nicejska – przede wszystkim wyznanie boskości Syna Bożego, współistotnego Ojcu. Wyrażają radość, że w tym roku wszyscy chrześcijanie świętowali Wielkanoc tego samego dnia, oraz nadzieję, że możliwe będzie stałe ujednolicenie daty celebracji Świąt Paschalnych.

Wspominają także 60. rocznicę zniesienia wzajemnych ekskomunik z 1054 roku przez papieża Pawła VI i patriarchę Atenagorasa, co otworzyło drogę do obecnego dialogu. Zachęcają wszystkich wiernych do otwartości, zaufania i współpracy.

Papież i patriarcha potwierdzają swoje wsparcie dla prac Międzynarodowej Komisji Mieszanej ds. Dialogu Teologicznego między Kościołem rzymskokatolickim a Kościołem prawosławnym i zachęcają do współdziałania.

Odnosząc się do wyzwań świata współczesnego Leon XIV i Bartłomiej apelują o pokój. „W szczególności odrzucamy jakiekolwiek wykorzystywanie religii i imienia Boga do usprawiedliwiania przemocy” – stwierdzają. Podkreślają też  wagę autentycznego dialogu międzyreligijnego i nawiązują do 60. rocznicy deklaracji „Nostra aetate” Soboru Watykańskiego II.

Nie ukrywają trudności aktualnej sytuacji w świecie. Mimo to zachowują nadzieję, ufając w działanie Boga i modląc się za wszystkich cierpiących. Na zakończenie wzywają Bożego błogosławieństwa dla całej ludzkości.

Papież i patriarcha wymienili się prezentami. Leon XIV otrzymał stułę i pektorał, zaś Bartłomiej mozaikę przedstawiającą Chrystusa Pantokratora.

Następnie odbyło się prywatne spotkanie obu zwierzchników kościelnych.

Msza św. dla katolików

Z siedziby Patriarchatu Ekumenicznego papież odjechał na stadion Volkswagen Arena, gdzie odprawił Mszę św. dla tureckich katolików. Wezwał do troski o jedność między czterema obrządkami katolickimi obecnymi w Turcji, o jedność między chrześcijanami różnych wyznań, a także współpracę i wzajemny szacunek w relacjach z wyznawcami innych religii. Na liturgii zgromadziły się 4 tys. wiernych. Obecny był prawosławny patriarcha Konstantynopola Bartłomiej, który szedł obok papieża w czasie procesji na wejście i po zakończeniu liturgii. Z Volkswagen Areny Leon XIV odjechał do gmachu delegatury apostolskiej na kolację i nocny odpoczynek.

Źródło: pb, st, tom, Vatican News PL