Kard. Grzegorz Ryś gości w Maroku, gdzie wziął udział w spotkaniu z okazji 40. rocznicy historycznego spotkania Jana Pawła II z 80 tysiącami młodych muzułmanów, które miało miejsce 19 sierpnia 1985 roku na stadionie w Casablance. Wówczas było to pierwsze w dziejach masowe spotkanie papieża ze światem islamu. Metropolita krakowski zauważył, że wszyscy komentatorzy tamto wydarzenie uważają za bezprecedensowe, a kard. Stanisław Dziwisz, ówczesny osobisty sekretarz Ojca Świętego określił je mianem „proroczego”. Kard. Ryś zwrócił uwagę, że z dokumentów historycznych wynika, że Jan Paweł II przemówienie do młodzieży przygotował osobiście, a sama jego treść wskazuje, że było „bardzo osobistym świadectwem”.
W swoim wystąpieniu metropolita krakowski zastanawiał się nad źródłami tamtego papieskiego przesłania. Zaznaczył, że raczej nie pochodziły z „okresu krakowskiego”, ponieważ jako arcybiskup krakowski, Karol Wojtyła nie miał zbyt wielu kontaktów z muzułmanami. Kard. Ryś zauważył, że dla papieża ważnym elementem polskiego dziedzictwa były jej wielonarodowość, wielokulturowość i wieloreligijność od XIV do XVIII wieku. Przypomniał też, że kard. Wojtyła podczas Soboru Watykańskiego II brał udział w ważnych dyskusjach, m.in. tych dotyczących wolności religii i sumienia. Przytoczył fragmenty dwóch jego wystąpień na ten temat. W jednym z nich przyszły papież podkreślił, że osoba ludzka stanowi cel wszelkich regulacji społecznych, a w tym kontekście „ma prawo wierzyć i wyznawać swoją religię”. W drugim fragmencie Karol Wojtyła podkreślał różnicę między tolerancją religijną a wolnością religijną – tolerancja jest tylko „częściowa i negatywna”, a wolność oznacza prawdziwy, osobisty wybór, pełen miłości. Kard. Grzegorz Ryś zauważył, że obie kategorie można znaleźć w przemówieniu papieża do młodzieży w Casablance. – Jan Paweł II używa słowa „tolerancja” tylko dwa razy; ale znacznie więcej mówi o „braterskich więziach”, „dialogu”, „miłości”, „miłosierdziu” i „współpracy” między chrześcijanami a muzułmanami. I oczywiście podkreśla priorytet osoby ludzkiej. (…) Każdy człowiek jest wyjątkowy w oczach Boga – mówił metropolita krakowski.
Zaznaczył, że owocem dyskusji o wolności religijnej na Soborze był rok później szereg deklaracji soborowych, w tym Deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate, ogłoszona przez Pawła VI 28 października 1965 roku. Kardynał zauważył, że wszystkie cytaty w przemówieniu papieża w Casablance pochodziły właśnie z tego dokumentu. To tam był zapisany cel, który Jan Paweł II (razem z królem Hassanem II) chciał osiągnąć poprzez spotkanie z młodymi muzułmanami – zaprosić ich do porzucenia trudnej historii i przyjęcia nadziei na przyszłość, do wspólnego budowania nowego świata.
Kard. Grzegorz Ryś zwrócił uwagę na dwa elementy przesłania Jana Pawła II do młodych muzułmanów. Po pierwsze stwierdził, że dialog między chrześcijanami a muzułmanami jest dziś bardziej potrzebny niż kiedykolwiek ze względu na coraz bardziej sekularyzujący się, czy wręcz ateistyczny świat. Jan Paweł II nie wierzył natomiast, że świat mogą tworzyć ludzie, którzy się nie modlą, ponieważ tylko poprzez modlitwę Bóg objawia prawdziwą i najgłębszą naturę więzi między ludźmi. To jednak nie oznacza, że rozwiązaniem na wszelkie problemy świata jest „wniesienie” Boga w światowe struktury. Jan Paweł II podkreślał, że Bóg nigdy nie może być wykorzystany dla realizacji celów człowieka, ponieważ jest ponad wszystkim. – Wykorzystywanie Boga (lub religii) do celów społecznych, politycznych, militarnych i innych jest bluźnierstwem. Bóg nie jest sztandarem. Bóg jest jedynym Stwórcą. Stworzył świat i nadal działa w jego „teraźniejszości”. I inspiruje ludzi do współpracy z Nim. To nie my „przynosimy” Go światu, to On nas umacnia i posyła do świata – wyjaśniał kard. Grzegorz Ryś.
Drugi element, równie ważny, który będzie budował wspólnotę między muzułmanami a chrześcijanami – zdaniem Jana Pawła II – to „wspólna praca”. Metropolita krakowski przywołał papieskie nauczanie społeczne z encykliki Laborem exercens, w której Ojciec Święty pisał, że „praca przede wszystkim jednoczy ludzi”, a w przemówieniu w Casablance sprecyzował, że praca „tworzy więzy solidarności”, co z kolei było kluczową myślą w kolejnej encyklice społecznej Sollicitudo rei socialis. – To oczywiste: idea współpracy, którą Jan Paweł II podzielał z młodymi muzułmanami w Casablance, zrodziła się z jego głębokiego, osobistego i wspólnotowego polskiego pochodzenia – zauważył kard. Grzegorz Ryś.
– Pokój przychodzi, gdy ludzie rozbrajają się i odważają się wyjść do wspólnej pracy. Przekuwają swe miecze na lemiesze, potem idą razem orać w polu, potem razem sieją ziarno, razem zbierają plony, a na koniec zasiadają razem do stołu, by wspólnie spożyć chleb – mówił metropolita, odwołując się do Księgi Izajasza i gorzko zauważając, że dziś nikt nie chce słuchać tej lekcji, bo wszyscy pokładają ufność w potędze militarnej i się zbroją.
Kardynał zadał retoryczne pytanie czy pokolenie, które słuchało Jana Pawła II w Casablance 19 sierpnia 1985 roku podążyło za wskazanymi przez niego drogami, by zbudować nowy świat. – Wciąż mamy czas, by przekazać jego naukę nowemu pokoleniu młodzieży – podsumował kard. Grzegorz Ryś.
