Kim był Jan z Lublina, wyróżniony na oprawie muzycznego zbioru? Odpowiedź wcale nie jest jednoznaczna, bowiem dyskusje między badaczami trwają, a intensywność poszukiwań faktycznie mnoży odpowiedzi, zatem: był głównym kopistą spisującym utwory czy po prostu posiadaczem tabulatury, zakonnikiem rozmiłowanym w muzyce swoich czasów czy działającym zawodowo organistą, kolekcjonerem, kompozytorem a może teoretykiem, zafascynowanym możliwościami sprawczymi rodzącej się polifonii?
Repertuar muzyczny Tabulatury obejmuje 205 różnych kompozycji religijnych i świeckich, które reprezentują dwa zasadnicze rodzaje: utwory skomponowane oryginalnie na organy/instrument klawiszowy, przeważające w rękopisie oraz intawolacje/adaptacje organowe utworów wokalnych. Kompozycjami oryginalnie organowymi są przede wszystkim utwory o przeznaczeniu liturgicznym, choć także i pieśni świeckie oraz 36 tańców. Bazą intawolacji są kompozycje pochodzenia europejskiego – głównie motety i pieśni. W zbiorze znajdują się utwory sygnowane inicjałami i imieniem N.C., ( Mikołaja z Krakowa), N. Ch. (Mikołaja z Chrzanowa) i Seweryna Konia, zapewne polskich organistów-kompozytorów.
W intawolacjach odkrywamy motety Antoine’a Brumela , Heinricha Fincka, Lupusa Hellincka, Henricusa Isaaca, Josquina des Prez, Ludwiga Senfla, Claudina de Sermisy, Philippe’a Verdelota, Johanna Waltera; madrygały, frottole Sebastiana Festy, Francesca Patavina, Philippe’a Verdelota; canzony/chansons Girolama Cavazzoniego, Pierre’a Passereau, Jacotina, Clémenta Janequina, Josquinades Prez, Pierre’a Sandrina, Claudina de Sermisy; lieder Georga Bracka, Thomasa Stoltzera, Martina Wolffa; tańce Domenica Bianchiniego i Antonia Rotty.
Tabulatura Jana z Lublina – ujmowana w kontekście muzyki europejskiej schyłku XV i pierwszej połowy XVI stulecia – daje przede wszystkim obraz wspaniałej twórczości religijnej (zarówno cykli mszalnych, jak i antyfon oraz hymnów), z istotną rolą stylistyki franko-flamandzkiej, włoskiej oraz niemieckiej. Obecność w rękopisie Jana z Lublina utworów kompozytorów wybitnych, a czasem i mniej znanych, aktywnych w środowiskach katolickich i protestanckich, dowodzi nadzwyczajnej znajomości europejskiej spuścizny muzycznej reprezentującej wszystkie nurty renesansowej polifonii, obowiązujących wówczas form i gatunków. Mówiąc wprost: Jan doskonale wiedział co i jak należy grać i śpiewać na chwałę Bogu, a także jaka muzyka zasługuje na wdzięczną pamięć.
Tabulatura skromnego zakonnika z Kraśnika ma bez wątpienia wartość ponadczasową, stanowi dowód kultury muzycznej renesansowej Polski i Europy, swoistego zjednoczenia sztuką dźwięku społeczeństw i narodów, duchowego piękna, wrażliwości, artystycznej prawdy.
Wykonawcami trzech serii koncertów w latach 2024 – 2026 będą artyści ze Szwajcarii, Austrii, Niemiec, Czech,Włoch i Polski, z pasją wykonujący muzykę „Złotego wieku kultury polskiej”, specjalizujący się w wykonawstwie muzyki dawnej na kopiach instrumentów z epoki.
Koncerty poprowadzi profesor Teresa Księska – Falger.
Okazją do poznania tego wyjątkowego dziedzictwa będzie koncert 14 grudnia.
14 grudnia, godz. 20.00. Archikatedra Lubelska, ul. Królewska 10
Institute for Early Music and Performance Practice at the University of Performing Arts Graz
Koncert kameralny: Ensemble Gamma pod dyrekcją prof. Susanne Scholz w składzie:
Hagar Girsai - skrzypce
Christian Prohammer - skrzypce, organy
Alejandra Segovia - skrzypce
Susanne Scholz - skrzypce
Olivia Schöffmann - skrzypce
Program:
Muzyka dworu Maurycego saksońskiego z linii Wettynów. Twórczość instrumentalna Johanna Waltera i Antonio Scandello, protestancka praktyka muzyczna oraz włoski styl i moda czasów renesansu na kopiach instrumentów z epoki ze zbiorów kaplicy Katedry we Freibergu
Wstęp jest wolny.
Szczegóły koncertowego cyklu "Tabulatura Jana z Lublina – Muzyka Europejskiego Renesansu” są na stronie i profilu Towarzystwa Muzycznego im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie.