Kościół: Środa Popielcowa – dzień pokory

Tysiące wiernych w setkach kościołów w Archidiecezji Lubelskiej przystąpi do obrzędu posypania głowy popiołem. To symbol rozpoczęcia przygotowań – zarówno duchowych jak i emocjonalnych – do świąt Zmartwychwstania Pańskiego.

Środa Popielcowa w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego to dzień, w którym rozpoczyna się okres Wielkiego Postu.

To czas, w którym człowiek jest wezwany do refleksji nad swoim życiem, a nade wszystko do przemiany serca i do nawrócenia, o które w tym roku tak bardzo apeluje papież Franciszek - mówi ks. dr Krzysztof Podstawka, proboszcz parafii pw. Bł. P. J. Frassati w Lublinie.

W tym dniu katolicy rozpoczynają 40-dniowy post. Obrzęd posypania głów popiołem ma miejsce w czasie liturgii słowa po homilii i zastępuje akt pokuty. Obrzędowi towarzyszą słowa wypowiadane przez kapłana: „Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz".

Te słowa po pierwsze: stanowią wezwanie do zasłuchania się w to co mówi Bóg, do przyjęcia Ewangelii, czyli: Osoby, Słowa i dzieła Jezusa Chrystusa. Z drugiej strony jest to przypomnienie o kruchości i przemijalności naszego życia”. W czasie obrzędu posypania głowy popiołem kapłani jednak częściej używają zwrotu: "Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię". Te słowa zaczerpnięte z Ewangelii ukazują nam związek pomiędzy potrzebą nawrócenia czyli przemiany serca, przemiany myślenia, powrotu na drogę prawdy i sprawiedliwości oraz miłości jako naturalnej konsekwencji przyjęcia z wiarą Słowa Jezusa Chrystusa, który do tego nawrócenia nas wzywa. A czas Wielkiego Postu temu właśnie ma służyć - wyjaśnia ks. K. Podstawka.

Sam zwyczaj posypywania głów popiołem na znak żałoby i pokuty znany jest w wielu kulturach i tradycjach. Znajdujemy go zarówno w starożytnym Egipcie i Grecji, jak i u plemion indiańskich oraz oczywiście na kartach Biblii, np. w Księdze Jonasza czy Joela. Liturgiczna adaptacja tego zwyczaju pojawia się jednak dopiero w VIII w. Pierwsze świadectwa o święceniu popiołu pochodzą z X w. W następnym wieku papież Urban II wprowadził ten zwyczaj jako obowiązujący w całym Kościele. Z tego też czasu pochodzi zwyczaj, że popiół do posypywania głów wiernych pochodził z palm poświęconych w Niedzielę Palmową. poprzedzającego roku.