Profesor był znanym i cenionym w Polsce językoznawcą, etnolingwistą, folklorystą i slawistą. Napisał, m.in. "Językowe podstawy obrazu świata", a także serię "Słownik stereotypów i symboli ludowych".
Od kilkudziesięciu lat był związany ze środowiskiem akademickim, głównie UMCS. Był również członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i współzałożycielem Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie.
W latach 80-tych XX wieku działał w Solidarności, a w czasie stanu wojennego razem z ks. Franciszkiem Blachnickim organizował Wakacje z Bogiem. Od 1989 roku współtworzył Komitet Obywatelski w Lublinie.
W latach 1992-2003 prof. Bartmiński przewodniczył Fundacji Ruchu Solidarności Rodzin, która za cel stawiała sobie wyrównywanie szans młodzieży w zakresie edukacji. Pod koniec życia współtworzył obywatelski zespół do spraw pomocy uchodźcom.
W czasie swojej profesorskiej pracy odebrał wiele wyróżnień i nagród za działania na rzecz nauki i kultury ludowej.
Został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2014) i Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2016). W 2016 roku odebrał też nagrodę "Zasłużony dla Polszczyzny".