Sanktuarium Maryjne w Chełmie oferuje najwyższy taras widokowy w mieście, unikatowe krypty, podziemną trasę i zabytkowe piwnice. To wyjątkowe miejsce kultu można odwiedzać przez cały rok, jednak szczególnie dużo pielgrzymów i turystów zagląda tu wiosną i latem.
- Odnotowaliśmy w tym roku wzrost ruchu pielgrzymkowego i zarówno pielgrzymek zorganizowanych, autokarowych czy indywidualnych. Coraz większym zainteresowaniem cieszy się samo Sanktuarium, sam obraz i życie duchowe, co widzimy też po składanych intencjach wiernych, którzy wpisując intencje podkreślają z jakiej części Polski są z jakiego miasta czy miejscowości. I to jest piękne właśnie, że ta wiara człowieka jest, pobożność Maryjna jest taka silna i i tutaj odczuwają tego ducha obecności matki Maryi. I cieszy mnie bardzo, że wśród chełmian, bo to potrzeba czasu, żeby pewna informacja dotarła, pewna wiedza, ale to tylko świadczy o nas pozytywnie, że mamy uszy i oczy i serce otwarte na poznawanie swojego miasta i tajników historii przepięknej, przebogatej, złożonej. Zwiedzać można piwnice klasztorne, które od roku są czynne i krypty pod bazyliką i punkt widokowy i rozarium i ta część właśnie rezydencji księcia Daniela. Nie ma praktycznie chwili, żeby nie nie było ludzi. No i dzięki Panu Bogu właśnie w ten sposób Chełm staje się znany, odkrywany na nowo i jest zapotrzebowanie, bo to też reklama, którą czynią właśnie osoby przyjeżdżające tutaj przekazując innym. Sezon pielgrzymkowo - turystyczny się kończy. Kościół otwarty jest cały dzień, natomiast do końca września, sobota, niedziela, od 10:00 do 18:00 serdecznie zapraszamy, a później zamykamy sezon turystyczny, zwłaszcza krypty i piwnicę, ponieważ przechodzimy do kolejnego etapu prac związanych z przygotowywaniem kolejnych atrakcji dla zwiedzających. Efekty będą na pewno widoczne. Oczywiście jak będą indywidualne zgłoszenia grup czy pielgrzymek, to wtedy udostępniamy, otwieramy i oprowadzamy. I serdecznie zapraszam wszystkich, zwłaszcza tych, którzy nie byli jeszcze w Chełmie, nie byli w Sanktuarium - mówi ks. kanonik Andrzej Sternik, proboszcz parafii pw. Narodzenia NMP w Chełmie oraz kustosz Sanktuarium Matki Bożej Chełmskiej.
Zabytkowy tunel ciepłowniczy odkryty w czasie prac archeologicznych kilka lat temu jest nową atrakcja turystyczną Sanktuarium Maryjnego w Chełmie. Żelazne rolki w tunelu były elementem nowoczesnego systemu ogrzewania świątyni. Tunel łączył krypty z piwnicami klasztoru Bazylianów. Piwnice z XVII wieku można zwiedzać w każdy weekend czerwca, od lipca do końca wakacji będą dostępne codziennie.
Od kilku lat dostępne do zwiedzania są XVIII - wieczne krypty pod bazyliką pw. Narodzenia NMP w Chełmie – dawną katedrą unicką. W pełni dostępne jest pomieszczenie pod północną zakrystią, gdzie wyeksponowany jest XIII-wieczny pochówek kobiety i dziecka oraz podziwiać można m.in. fragment absydy XIII-wiecznej cerkwi prawosławnej. W kryptach zamontowano oświetlenie i nagłośnienie oraz ustawiono gabloty z ekspozycją wybranych zabytków. Uwieńczeniem zrealizowanych prac było ustawienie w tzw. krypcie biskupów unickich współczesnego, kamiennego sarkofagu, w którym złożono doczesne szczątki Porfiriusza Skarbka - Ważyńskiego, biskupa unickiego chełmskiego i bełskiego w latach 1790-1804 oraz naczelnika Komisji Porządkowej Ziemi Chełmskiej w insurekcji kościuszkowskiej.
Część z atrakcji turystycznych w Sanktuarium Maryjnym w Chełmie można zwiedzać również jesienią i zimą, po wcześniejszym zgłoszeniu. Szczegóły są na stronie: bazylika.net