Kazachstan chce sztucznie wywoływać deszcz. Uruchomił specjalną instalację
Uroczysta inauguracja projektu miała miejsce w sobotę w obwodzie turkiestańskim, położonym na południu Kazachstanu, a pełnoskalowe zastosowanie innowacyjnej technologii rozpoczęło się już następnego dnia. Ministerstwo Sztucznej Inteligencji i Rozwoju Cyfrowego Kazachstanu, odpowiedzialne za koordynację przedsięwzięcia, określiło je mianem pierwszego w Azji Centralnej praktycznego programu wykorzystania technologii „sztucznego deszczu”. Według władz Kazachstanu, ten krok ma kluczowe znaczenie w walce z przewlekłymi niedoborami wody oraz łagodzeniu skutków suszy, które od lat dotykają południowe regiony kraju. Celem jest nie tylko zwiększenie poziomu napełnienia zbiorników wodnych, ale przede wszystkim zapewnienie stałego dostępu do wody dla rozległych gruntów rolnych, obejmujących powierzchnię ponad 900 tysięcy hektarów. Jak opisuje PAP, rząd Kazachstanu szacuje, że potencjalne zyski ekonomiczne z tej inwestycji mogą sięgnąć aż 35 miliardów tenge (co odpowiada około 270 milionom złotych) rocznie.
Projekt jest owocem współpracy z Narodowym Centrum Meteorologii Zjednoczonych Emiratów Arabskich, które od lat 80. ubiegłego wieku intensywnie prowadzi programy modyfikacji pogody i wywoływania opadów. Władze Kazachstanu otwarcie przyznają, że ich działania bazują na bogatym doświadczeniu Emiratów w zakresie zasiewania chmur i zaawansowanych technologii zwiększania opadów. Technologia ta, jak podkreślają eksperci, ma działać lokalnie – w promieniu do 5 kilometrów od miejsca interwencji – i nie prowadzić do tworzenia wielkoskalowych, niekontrolowanych zjawisk pogodowych. W praktyce polega ona na rozpylaniu w chmurach specjalnych reagentów na bazie soli. Te cząsteczki mają za zadanie sprzyjać kondensacji pary wodnej, co w konsekwencji prowadzi do formowania się kropel deszczu i zwiększenia naturalnych opadów. Podobne rozwiązania, mające na celu kontrolowanie pogody i walkę z niedoborami wody, stosowane są już z powodzeniem nie tylko w ZEA, ale również w Chinach, Stanach Zjednoczonych czy Arabii Saudyjskiej. W inauguracji projektu uczestniczyli ważni przedstawiciele, w tym wicepremier i minister sztucznej inteligencji i rozwoju cyfrowego Kazachstanu, Żasłan Madijew, oraz przewodniczący Światowej Organizacji Meteorologicznej, Abdulla Al-Mandous.
Spory o wodę i tajemnice pogody. Ciemna strona sztucznego deszczu
Mimo obiecujących perspektyw, portal Fergana.News zwraca uwagę na rosnącą liczbę głosów sceptycznych, które podważają pełną skuteczność i bezpieczeństwo technologii sztucznego deszczu. Niektórzy badacze wskazują, że sztuczne wywoływanie deszczu, choć lokalnie korzystne, może prowadzić do niebezpiecznej redystrybucji już istniejącej wilgoci w atmosferze. Oznacza to, że zwiększenie opadów w jednym regionie mogłoby odbywać się kosztem innych, co w dłuższej perspektywie może pogłębiać problem suszy w sąsiednich obszarach. W przypadku Azji Centralnej, gdzie wiele dorzeczy ma charakter transgraniczny, a kraje zmagają się z poważnymi niedoborami wody, takie działania mogą grozić upolitycznieniem problemu i eskalacją sporów. Sąsiednie państwa mogą bowiem uznać, że Kazachstan „odbiera im deszcz”, co prowadziłoby do napięć dyplomatycznych i konfliktów o kluczowe zasoby naturalne.
Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) konsekwentnie podkreśla, że pełna skuteczność technologii modyfikacji pogody wymaga długoterminowych badań i niezależnego monitoringu. WMO ostrzega, że wpływ takich działań na lokalne cykle hydrologiczne nie został jeszcze w pełni zbadany i zrozumiany. W przeszłości, nawet wcześniejsze eksperymenty z wywoływaniem opadów w ZEA, które są pionierem w tej dziedzinie, były przedmiotem sporów w środowisku naukowym.
