Kolejne sankcje na Rosję. Co zawiera 20. pakiet i co dalej?
W czwartek, 19 grudnia, państwa członkowskie Unii Europejskiej jednomyślnie zaakceptowały nie tylko 20. pakiet sankcji na Rosję, ale również kluczową pożyczkę dla Ukrainy w wysokości 90 miliardów euro. Decyzje te, wcześniej blokowane przez Węgry, doczekały się zielonego światła. Dwudziesty pakiet sankcji ma przede wszystkim uderzyć w tzw. "rosyjską flotę cieni", czyli tankowce potajemnie transportujące rosyjską ropę, omijając dotychczasowe restrykcje. Celem jest również przygotowanie gruntu pod całkowity zakaz transportu rosyjskiej ropy naftowej drogą morską. Pierwotna propozycja Komisji Europejskiej zakładała natychmiastowe wprowadzenie tego zakazu, jednak państwa członkowskie postanowiły poczekać z tą decyzją, aby skonsultować i skoordynować ją z krajami G7 i Koalicją ds. Limitu Cen (Price Cap Coalition), w skład której wchodzą państwa G7, UE i Australia.
W ramach ostatniego pakietu na unijną listę sankcyjną dopisano 60 osób i organizacji bezpośrednio związanych z rosyjskim kompleksem wojskowo-przemysłowym. To właśnie te podmioty odpowiadają za produkcję broni i technologii wykorzystywanych w brutalnej wojnie przeciwko Ukrainie. Ponadto, wprowadzono bardziej rygorystyczne ograniczenia eksportowe na towary i technologie podwójnego zastosowania, które mogą wzmacniać rosyjski sektor obronny i bezpieczeństwa. Na czarną listę trafiło również ponad 20 instytucji finansowych lub kredytowych, które objęto zakazem transakcji, a także 46 statków z floty cieni. Po raz pierwszy uruchomiono także narzędzie przeciwdziałające obchodzeniu przepisów, co ma zwiększyć skuteczność sankcji i utrudnić Rosji unikanie konsekwencji.
Jak 21. pakiet sankcji na Rosję uderzy w reżim Putina?
Chociaż szczegóły nowego pakietu nie są jeszcze znane, można spodziewać się dalszego zacieśniania śrub w sektorach kluczowych dla rosyjskiej gospodarki i zdolności wojennych. Biorąc pod uwagę dotychczasową strategię UE, prawdopodobnie celem będą dalsze ograniczenia w handlu, energetyce, finansach oraz technologii. Możliwe jest również rozszerzenie listy osób i podmiotów objętych indywidualnymi sankcjami. Warto zauważyć, że każde kolejne restrykcje mają coraz większy wpływ na Rosję, choć Kreml stara się minimalizować ich skutki.
Wpływ sankcji na Rosję jest już widoczny w wielu obszarach. Jak podaje Międzynarodowy Fundusz Walutowy, rosyjska gospodarka w 2022 roku skurczyła się o 2,1%, a prognozy na kolejne lata również nie są optymistyczne. Inflacja rośnie, dostęp do nowoczesnych technologii jest ograniczony, a wiele zachodnich firm wycofało się z Rosji, co prowadzi do utraty miejsc pracy i spadku inwestycji. Rosja zmuszona jest szukać nowych rynków zbytu dla swoich surowców i importować towary z krajów, które nie przyłączyły się do sankcji, co często wiąże się z wyższymi kosztami i mniejszą efektywnością.