Jak organizm reaguje na zmianę czasu?
Zmiana czasu na letni to dla naszego organizmu nie lada wyzwanie. Psycholog Justyna Soroka wyjaśnia, że adaptacja do nowego rytmu trwa zazwyczaj od kilku dni do tygodnia, choć u niektórych osób proces ten może się wydłużyć. Nawet niewielkie zaburzenie rytmu snu, wynikające z utraty godziny, może mieć wpływ na nasze funkcje poznawcze. W pierwszych dniach po przestawieniu zegarów możemy odczuwać obniżoną koncentrację, wolniejszy czas reakcji oraz większą podatność na rozproszenie. „Mogą pojawić się także wahania nastroju, rozdrażnienie lub spadek energii – głównie w wyniku niedoboru snu i desynchronizacji rytmu dobowego” – zaznaczyła ekspertka w rozmowie z Polską Agencją Prasową. Warto pamiętać, że każdy organizm reaguje inaczej, a osoby o bardziej wrażliwym rytmie dobowym mogą odczuwać te objawy silniej.
Jednak zmiana czasu na letni ma także swoje pozytywne strony. Wraz z nią przybywa nam więcej światła dziennego, co, jak podkreśla psycholog Soroka, sprzyja regulacji wydzielania melatoniny i serotoniny. Te hormony mają kluczowe znaczenie dla naszego samopoczucia i nastroju. Jaśniejsze dni zwiększają naszą motywację do działania, poprawiają nastrój i ułatwiają podejmowanie aktywności, zarówno zawodowej, jak i rekreacyjnej. „To jeden z powodów, dla których wiele osób odczuwa poprawę funkcjonowania w okresie wiosennym. Dlatego też wiosną często czujemy, że »chce nam się bardziej«” – dodała psycholog. Właśnie dlatego, mimo początkowych trudności, dłuższe dni są przez większość z nas wyczekiwane z utęsknieniem.
Jak sobie radzić ze zmianą czasu? Sprawdzone metody na lepsze samopoczucie
Specjalistka Justyna Soroka podkreśla, że zmiana czasu może mieć wpływ na zdrowie psychiczne, ale u większości osób jest on krótkotrwały i łagodny. Osoby bardziej wrażliwe na zmiany rytmu snu, a także te zmagające się z trudnościami psychicznymi, mogą doświadczyć nasilenia objawów, takich jak obniżony nastrój, podwyższony poziom stresu czy trudności w regulacji emocji. Długofalowo jednak, większa ekspozycja na światło dzienne działa ochronnie. „Cieplejsze i jaśniejsze dni sprzyjają np. zwiększeniu aktywności fizycznej, co ma bezpośredni, pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne. Ruch poprawia nastrój, redukuje napięcie i wspiera koncentrację” – wyjaśniła Soroka, dodając, że przebywanie na świeżym powietrzu może przeciwdziałać objawom zmęczenia czy apatii.
Aby ułatwić sobie adaptację do zmiany czasu na letni, warto zastosować kilka prostych, ale skutecznych metod. Ekspertka zaleca stopniowe przesuwanie godzin snu już na kilka dni przed zmianą, dbanie o regularny rytm dnia oraz poranną ekspozycję na światło dzienne. Kluczowe jest również ograniczenie korzystania z urządzeń emitujących niebieskie światło wieczorem, utrzymywanie stałych godzin posiłków oraz unikanie nadmiernej stymulacji przed snem. „Wrażliwość na zmianę czasu jest zróżnicowana. »Nocne marki« znoszą przejście na czas letni znacznie gorzej niż »skowronki«. Dla nich pobudka godzinę wcześniej jest biologicznym wyzwaniem” – tłumaczyła psycholog Soroka. Większe trudności mogą mieć także dzieci, osoby starsze oraz osoby zmagające się z zaburzeniami lękowymi, depresyjnymi lub bezsennością – w ich przypadku objawy mogą utrzymywać się nawet do dwóch tygodni.
