Uroczystości rozpoczęła w Archikatedrze Lubelskiej sprawowana po raz pierwszy w historii liturgia w obrządku bizantyjskim -w jej czasie arcybiskup Światosław Szewczuk, zwierzchnik ukraińskiego Kościoła wspominał -greckokatolickiego księdza -W naszym życiu musimy zwracać się do takich postaci jak błogosławiony Emilian Kowcz. Są one dowodem na to , że nawet w najtrudniejszych czasach można znaleźć zrozumienie, odrzucając strach i uprzedzenie. Jego fenomen krył się w sile ducha.
Pomnik upamiętniający bł. ks. Emiliana Kowcza – greckokatolickiego kapłana i męczennika niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego na Majdanku stoi na skwerze przy skrzyżowaniu Drogi Męczenników Majdanka z ulicą Cmentarną.
– Ks. Emilian Kowcz symbolicznie łączy Polaków, Żydów i Ukraińców. Przez całe swoje życie starał się jednać ludzi różnej narodowości i wiary. W nieludzkich czasach, okazując solidarność najbardziej potrzebującym, dał świadectwo wiary w Boga i w ludzi. Stał się bohaterem trudnych czasów II wojny światowej. Dziś postać ks. Kowcza pomaga w budowaniu współpracy między naszymi narodami, rozumieniu historii i tworzeniu wspólnej przyszłości – mówi Krzysztof Żuk, Prezydent Miasta Lublin.
Granitowy monument upamiętniający duchownego powstał na Ukrainie z inicjatywy Fundacji Kultury Duchowej Pogranicza. Nad projektem pomnika pracowali: rzeźbiarz Alexander Diaczenko i architekt Martha Diaczenko. W ogromnej kamiennej bryle stworzyli wysoką na 2,5 m postać unoszącą się nad ziemią. Z trzech stron monumentu, po polsku, ukraińsku i hebrajsku, został wyryty fragment listu, który ks. Kowcz napisał do swojej rodziny, przebywając w obozie: „Tutaj wszyscy jesteśmy równi: Polacy, Żydzi, Ukraińcy, Rosjanie, Łotysze i Estończycy. Jestem jedynym księdzem wśród nich. Nawet nie mogę sobie wyobrazić, jak będzie tutaj beze mnie. Tutaj widzę Boga, który jest jeden dla nas wszystkich, niezależnie od naszych różnic religijnych. Może nasze kościoły są inne, ale ten sam Wielki i Wszechmogący Bóg kieruje nami wszystkimi. Kiedy odprawiam mszę świętą wszyscy modlą się. (...) Oni umierają na różne sposoby, a ja pomagam im przejść przez ten mały most do wieczności” – brzmią słowa inskrypcji. Symboliczne przekazanie pomnika nastąpiło 25 marca tego roku, podczas sesji Rady Miasta Lublin. Dzień przywiezienia pomnika do Lublina nie jest przypadkowy. Miało to miejsce w 77. rocznicę śmierci kapłana.
Podczas ceremonii odsłonięcia pomnika, nastąpiło również wręczenie Nagrody Honorowej im. bł. ks. Emiliana Kowcza polskiej reżyserce Agnieszce Holland oraz organizacjom: Ruch Odkrywców ZHP i Płast – Ukraińska Organizacja Skautowa w Polsce – współtwórcom inicjatywy Płomień Braterstwa. Nagroda im. bł. ks. Emiliana Kowcza przyznawana jest za działania na rzecz dialogu międzywyznaniowego, pojednania między narodami oraz wszechstronną działalność filantropijną.