Diakoni stali to mężczyźni, którzy przyjęli pierwszy stopień sakramentu święceń nie jako etap na drodze do kapłaństwa, lecz by na stałe służyć ludowi Bożemu poprzez wypełnianie trzech podstawowych zadań Kościoła: głoszenia Słowa, liturgii i posługi miłosierdzia. Są więc duchownymi, ale utrzymują się z pracy zawodowej i mogą mieć rodziny założone przed przyjęciem święceń.
W Kościele katolickim diakonem stałym może zostać mężczyzna nieżonaty, który ukończył 25 lat lub mężczyzna żonaty, który ukończył 35 lat i uzyskał zgodę żony. Diakoni stali mogą asystować przy ołtarzu, głosić kazania, udzielać chrztu, błogosławić małżeństwa, rozdzielać Komunię Świętą oraz przewodniczyć ceremoniom pogrzebowym. W odróżnieniu od księży nie mogą sprawować Eucharystii, spowiadać i udzielać sakramentu namaszczenia chorych.
Posługa diakonów stałych była powszechna w Kościele w starożytności i zanikła w średniowieczu. Przez kilka wieków święcenia diakonatu były udzielane wyłącznie kandydatom do przyjęcia święceń kapłańskich. Posługę diakonatu stałego przywrócił w Kościele Rzymskokatolickim papież Paweł VI. Konferencja Episkopatu Polski podjęła decyzję o wprowadzeniu tej posługi 20 czerwca 2001 roku. W Polsce posługuje obecnie 145 diakonów stałych. W archidiecezji warszawskiej o wprowadzeniu diakonatu stałego zdecydował 20 października 2008 roku kardynał Kazimierz Nycz. Od tego momentu prowadzona jest formacja kandydatów. Obecnie w archidiecezji warszawskiej jest 9 diakonów stałych, a 7 przygotowuje się do przyjęcia święceń. Formacja trwa trzy lata i jest poprzedzona okresem propedeutycznym, który trwa niecały rok. Nowy kurs formacyjny dla kandydatów do diakonatu stałego rozpocznie się jesienią 2027 roku.
