Rekordziści z Wielkopolski wystawili tysiące zwolnień lekarskich
W minionym roku trzej wielkopolscy lekarze stali się bohaterami niechlubnego rekordu, wystawiając łącznie niemal 56,6 tysiąca zwolnień lekarskich. To zdumiewająca liczba, która natychmiast wzbudziła podejrzenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak podaje ZUS, postępowania wyjaśniające wobec tej trójki medyków są już w toku, a kluczowym pytaniem jest, czy faktycznie przeprowadzali oni wymagane prawem bezpośrednie badania pacjentów. Ujawniono, że lekarze ci wystawiali zaświadczenia na jednostki chorobowe niezwiązane z ich specjalizacją. Choć ZUS nie potwierdza wprost, czy w grę wchodziły osławione „zwolnieniomaty”, skala procederu wskazuje na możliwość systemowych nadużyć. Jeden z lekarzy już odczuł konsekwencje – otrzymał decyzję o potencjalnym odebraniu prawa do wystawiania zwolnień na okres do 12 miesięcy, choć złożył odwołanie.
Dobrochna Bubnowska, dyrektor I Oddziału ZUS w Poznaniu, podkreśla, że sprawa trzech rekordzistów to tylko wierzchołek góry lodowej. „System elektronicznych zwolnień lekarskich pozwala nam na bieżąco analizować dane dotyczące liczby wystawianych zwolnień, osób, którym są wystawiane, jak i lekarzy, którzy je wystawiają” – wyjaśnia Bubnowska. Dodała, że ZUS ma zdiagnozowaną „pewną grupę lekarzy, w stosunku do których prowadzimy postępowania wyjaśniające, zmierzające do ustalenia, czy wszystkie zwolnienia były wystawiane zgodnie z przepisami”. Już samo wszczęcie tych procedur przyniosło wymierne efekty – miesięczna liczba wystawianych zwolnień przez podejrzanych lekarzy spadła o około połowę.
Nadużycia zwolnień lekarskich. Czy Polacy masowo oszukują ZUS?
Problem nadużyć w wystawianiu i korzystaniu ze zwolnień lekarskich ma wymiar ogólnopolski. W 2023 roku Polacy spędzili na absencji chorobowej ponad 290 milionów dni, a lekarze wystawili łącznie 27,5 miliona zaświadczeń. Te gigantyczne liczby przekładają się na astronomiczne koszty – absencje chorobowe kosztowały w sumie około 35 miliardów złotych, obciążając budżet państwa i system ubezpieczeń społecznych. Wielkopolska w tym kontekście wypada szczególnie niekorzystnie, plasując się w czołówce regionów pod względem liczby wystawianych zaświadczeń. Jak wskazuje Dobrochna Bubnowska, lekarze w regionie wystawili średnio 157,5 zaświadczenia, znacznie powyżej średniej krajowej. Dla porównania, w województwie warmińsko-mazurskim statystyczny lekarz wystawił ich ponad 160, a w podlaskim – około 80.
Chociaż liczba prowadzonych przez ZUS kontroli w stosunku do wystawionych zwolnień lekarskich spadła (z blisko 3 proc. w 2016 roku do niemal 1,8 proc. w 2023 roku), to kwota wstrzymanych zasiłków chorobowych systematycznie rośnie. Dyrektor Bubnowska tłumaczy ten paradoks doskonaleniem metod weryfikacji. „Zarządzamy kontrolami w taki sposób, żeby trafiać do osób, u których prawdopodobieństwo nadużycia jest większe. Wykorzystujemy algorytm statystyczny – on analizuje dziesiątki różnego rodzaju danych” – wyjaśnia. Dzięki temu ZUS może działać bardziej precyzyjnie i skutecznie, skupiając się na najbardziej podejrzanych przypadkach.